Ọ̀pọ̀ ènìyàn ń béèrè: ǹjẹ́ AI Yorùbá wà? Ìdáhùn òtítọ́ ni pé Yorùbá ti ń yọjú nínú AI, ṣùgbọ́n kò tí ì pé. Ká wo ohun tó wà ní gidi ní 2026 — láìní àsọdùn.
Kò sí ‘ChatGPT Yorùbá’ pípé síbẹ̀
Kò sí LLM Yorùbá pípé tó lè ṣiṣẹ́ ní ìwọ̀n ńlá títí di ọdún 2026. Èyí tó súnmọ́ jù ni N-ATLaS (Awarri pẹ̀lú NITDA/NCAIR, 2025) — ìmúdára Llama-3 8B tó ń bo Yorùbá, Hausa, Igbo àti Gẹ̀ẹ́sì onílàjì Nàìjíríà; ṣùgbọ́n Yorùbá ni èdè tó túbọ̀ rẹ̀wẹ̀sì jù lára àwọn mẹ́rẹ̀ẹ̀rin, ó wà lábẹ́ ìwé-àṣẹ àkànṣe, a sì dí i mọ́ àwọn iléeṣẹ́ tó ní tó 1,000 olùmúlò. Àwọn olùdásílẹ̀ tìkára wọn sọ pé ‘kì í ṣe ètò ìpele-iléeṣẹ́’. Nítorí náà, kà á sí ìmọ̀ ẹ̀rọ tó ń yọjú, kì í ṣe èyí tó ti pé.
Ohun tó ṣeé lò ní gidi
YarnGPT — àwòṣe ohùn (TTS) Yorùbá ọ̀fẹ́ (Apache-2.0), gidi àti ìwúlò. N-ATLaS — chat tó ń bo Yorùbá ṣùgbọ́n tó dí (gated) tó sì ní àlà. NLLB-200 — ìtumọ̀ Yorùbá (fún ìwádìí). InkubaLM — àwòṣe kékeré fún ìwádìí. Chat Yorùbá tó dáa jù: GPT-4o/Gemini, ní ìpele àkọ́sílẹ̀ àkọ́kọ́.
Ohun tó ń bọ̀
Ìjọba Nàìjíríà ń ṣe àtìlẹ́yìn fún èdè ìbílẹ̀ nínú AI. Ìjọba Nàìjíríà ti ṣe ìfilọ́lẹ̀ GovGuide Nigeria, chatbot fún iṣẹ́ ìjọba tó ń gba Gẹ̀ẹ́sì, Hausa, Igbo àti Yorùbá — àpẹẹrẹ ìfikún èdè ìbílẹ̀ nínú iṣẹ́ gidi. Yorùbá ń yọjú — ṣùgbọ́n má retí olùrànlọ́wọ́ Yorùbá pípé bíi ChatGPT Gẹ̀ẹ́sì síbẹ̀.
Fún ìjìnlẹ̀ síwájú nínú òwò, pẹpẹ bíi osFoundry — pẹpẹ AI tó ń ṣiṣẹ́ fúnra rẹ̀ — ń ràn ọ́ lọ́wọ́ láti so àwọn irinṣẹ́ AI tó yàtọ̀ síra pọ̀ di ètò kan ṣoṣo.
Kíkà síwájú sí i
Ìròyìn gbogbo-gbòò ni èyí, kì í ṣe ìmọ̀ràn akọ́ṣẹ́mọṣẹ́.