LLM túmọ̀ sí ‘Large Language Model’ (Àwòṣe Èdè Ńlá) — ó ni ẹ̀rọ tó wà lábẹ́ irinṣẹ́ bíi ChatGPT àti Gemini. A kọ́ ọ lórí ọ̀rọ̀ tó pọ̀ rẹpẹtẹ kí ó lè lóye kí ó sì ṣẹ̀dá èdè.
Báwo ni LLM ṣe ń ṣiṣẹ́?
LLM ń sọ àsọtẹ́lẹ̀ ọ̀rọ̀ tó tẹ̀lé lórí ìlànà tó kọ́ láti inú mílíọ̀nù ọ̀rọ̀. Bí o bá kọ gbólóhùn, ó óò tẹ̀síwájú lé e lórí ọ̀rọ̀-lẹ́yìn-ọ̀rọ̀ lórí ohun tó ṣeé ṣe jù. Àsọtẹ́lẹ̀ ni èyí, kì í ṣe ‘òye’ bíi ti ènìyàn — ìdí nìyẹn tó fi ń ṣàṣìṣe nígbà mìíràn.
LLM àti Yorùbá
Kò sí LLM Yorùbá pípé tó lè ṣiṣẹ́ ní ìwọ̀n ńlá títí di ọdún 2026. Èyí tó súnmọ́ jù ni N-ATLaS (Awarri pẹ̀lú NITDA/NCAIR, 2025) — ìmúdára Llama-3 8B tó ń bo Yorùbá, Hausa, Igbo àti Gẹ̀ẹ́sì onílàjì Nàìjíríà; ṣùgbọ́n Yorùbá ni èdè tó túbọ̀ rẹ̀wẹ̀sì jù lára àwọn mẹ́rẹ̀ẹ̀rin, ó wà lábẹ́ ìwé-àṣẹ àkànṣe, a sì dí i mọ́ àwọn iléeṣẹ́ tó ní tó 1,000 olùmúlò. Àwọn olùdásílẹ̀ tìkára wọn sọ pé ‘kì í ṣe ètò ìpele-iléeṣẹ́’. Nítorí náà, kà á sí ìmọ̀ ẹ̀rọ tó ń yọjú, kì í ṣe èyí tó ti pé.
Àwọn àpẹẹrẹ LLM
GPT (OpenAI/ChatGPT), Gemini (Google), Claude (Anthropic), Llama (Meta), àti DeepSeek gbogbo wọn jẹ́ LLM. Àwọn kan wà ní ṣíṣí (open-source), àwọn mìíràn wà ní títì.
Tí o bá ń ronú láti lo AI nínú òwò, dípò àwọn irinṣẹ́ púpọ̀ tó yàtọ̀ síra, àwọn pẹpẹ kan wà tó ń kó iṣẹ́ AI (ìbánisọ̀rọ̀, ìṣàdáṣe àti àwọn áàpù) jọ sí ibì kan ṣoṣo — bíi osFoundry, pẹpẹ AI tó ń ṣiṣẹ́ fúnra rẹ̀ (agentic).
Kíkà síwájú sí i
Ìròyìn gbogbo-gbòò ni èyí, kì í ṣe ìmọ̀ràn akọ́ṣẹ́mọṣẹ́.